Gần đây, tại lối đi của nhà thi đấu Thủ Cương Viên ở giải WTT China Smash đã diễn ra một cảnh tượng gây sốc: hàng trăm người chặn kín lối đi, đồng thanh hô vào mặt HLV trưởng đội tuyển bóng bàn nam Trung Quốc Vương Hạo "cho Lâm Thi Đống đánh đơn", xen lẫn những lời lẽ tục tĩu khó nghe. Không chịu nổi sự quấy rối, Vương Hạo đã chụp ảnh làm bằng chứng rồi báo cảnh sát. Ngày 7/10, Hiệp hội Bóng bàn Trung Quốc ra tuyên bố, chỉ rõ một số người hâm mộ cực đoan liên tục lăng mạ, tung tin đồn thất thiệt và công kích cá nhân nhằm vào HLV và VĐV đội tuyển quốc gia; những hành vi này lan từ sân đấu lên mạng, gây cản trở nghiêm trọng đến việc tập luyện, thi đấu và sinh hoạt bình thường. Hiệp hội đã hỗ trợ những người liên quan trình báo với cơ quan công an và sẽ thúc đẩy xây dựng chế độ danh sách cấm vào sân.

Một bản tuyên bố đã một lần nữa xé toang vấn đề cũ về "fandom hóa" trong thể thao, vốn được bàn đi bàn lại nhưng khó trị tận gốc, thu hút sự chú ý của dư luận.

Tác hại của fandom trước hết ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của VĐV và HLV. Những người hâm mộ cực đoan biến "tình yêu" thành sự quấy rối: lăng mạ, tung tin đồn, truy lùng thông tin cá nhân, bám theo chụp ảnh, chửi bới từ trên mạng xuống ngoài đời. Trước đây, khi Trần Mộng giành chức vô địch đơn nữ Olympic Paris, ngay tại hiện trường lại có người giơ ngón tay giữa; Phàn Chấn Đông từng bị "fan cuồng" theo dõi nhiều ngày, đột nhập trái phép vào phòng; Vương Sở Khâm bị dí sát mặt quay phim ở sân bay; Toàn Hồng Thiền bị bạo lực mạng vây công vì những thay đổi cơ thể trong tuổi dậy thì, rưng rưng nước mắt cầu xin "đừng chửi người nhà em"... Nền tảng lập thân của VĐV là thành tích trên sân đấu, điều họ cần nhất là một môi trường yên tĩnh và không gian riêng tư để được thở, chứ không phải thứ "tình yêu nghẹt thở" như thế này.

Tác hại của fandom còn thể hiện ở việc làm rối loạn trật tự, chà đạp luật lệ. Hàng trăm người vây chặn lối đi, chỉ dựa vào kết quả một trận đấu đã khẳng định "xếp đội hình không công bằng", tìm cách dùng việc tụ tập hò hét để ép HLV thay đổi quyết định chuyên môn; đây là trò hề người ngoài nghề chỉ đạo người trong nghề, càng là sự xúc phạm công khai đối với luật thi đấu và quyền uy của HLV. Đồng thời, thông tin chuyến bay, khách sạn bị mua bán, chụp thuê, bám theo chụp lén thậm chí xông vào phòng riêng đã hình thành một chuỗi ngành nghề "vùng xám", biến quyền riêng tư thành công cụ kinh doanh, cũng khiến trật tự nơi công cộng trở nên hỗn loạn; còn đủ loại thông tin sai sự thật xoay quanh việc sắp xếp thi đấu, việc xếp đội hình của ban huấn luyện lại càng biến không gian dư luận trên mạng thành vũng lên men của tin đồn.

Đáng sợ hơn, tác hại của fandom là bóp méo tinh thần thể thao, đầu độc hệ sinh thái của ngành. Logic fandom theo đuổi "thần thánh hóa, bài xích người khác, lượt quan tâm là trên hết", không chấp nhận sai sót, không tôn trọng sự trưởng thành, thắng thì tâng bốc lên trời, thua thì dìm xuống đất. Cứ thế lâu dài, khán giả chỉ theo người mà không xem trận đấu, phán đoán chuyên môn của HLV bị phủ nhận hoàn toàn, người làm truyền thông hở chút là bị bạo lực mạng, bình luận viên không dám nói thật. Thể thao đề cao "nhanh hơn, cao hơn, mạnh hơn, đoàn kết hơn", dựa vào sự khổ luyện ngày qua ngày và tinh thần chiến đấu không bao giờ bỏ cuộc trên sân, chứ không phải số liệu, độ nóng hay hoạt động cổ vũ. Để logic lượt quan tâm thống trị đấu trường, thể thao sẽ bị rút cạn linh hồn, chỉ còn lại sự phồn vinh giả tạo kiểu "chỉ nhìn người, không xem trận".

Những năm gần đây, những lời phê phán và khuyên nhủ đối với tình trạng "fandom hóa" trong thể thao không hề ít, nhưng chỉ nói lý lẽ rõ ràng là không đè được tà phong, xử lý những hỗn loạn của fandom phải mạnh tay thực sự. Truy cứu trách nhiệm theo pháp luật mới là đạo lý cứng rắn; lần này Hiệp hội Bóng bàn "tuốt gươm" với người hâm mộ cực đoan đã thể hiện thái độ "không khoan nhượng". "Fandom hóa" trong thể thao có rất nhiều tác hại, gây họa vô cùng nghiêm trọng; phải khiến mỗi lần vượt giới hạn đều phải trả cái giá cảm nhận được, thì khán đài mới có thể trở về đúng với việc xem bóng. Trước đây, khi Toàn Hồng Thiền bị bạo lực mạng có tổ chức, những người liên quan đã bị tạm giữ hành chính mười ngày, đó chính là tiền lệ sẵn có về việc "xử phạt đến từng người". Cần tận dụng camera giám sát tại hiện trường và truy vết dữ liệu để xác định chính xác những kẻ tổ chức vây chặn, cầm đầu hô hào, kích động gây rối, xử lý theo pháp luật và đưa họ vào danh sách đen cấm xem thi đấu. Các nền tảng mạng cũng phải gánh vác trách nhiệm, dọn sạch những nội dung "nâng người này dìm người kia", kích động gây chiến, tung tin đồn và bạo lực mạng, cắt đứt chuỗi lợi ích kiếm tiền từ việc chụp thuê.

Tất nhiên, tẩy chay fandom không có nghĩa là từ chối tình yêu. Tấm lòng của đại đa số người hâm mộ là trong sáng: hò reo cho mỗi điểm ghi được, vỗ tay cho mỗi nỗ lực chiến đấu; sự nhiệt huyết ấy chính là nền tảng của "quốc cầu", đáng được trân trọng và nâng niu. Điều chúng ta phải kiên quyết tẩy chay là sự quấy rối vượt giới hạn, sự tò mò đời tư không đáy và những cuộc cấu xé độc hại. Yêu có chừng mực, xem đấu có văn hóa, đó mới là tình yêu thật sự.

Cập nhật lúc 13/10/2026 19:28